ÇATALCA İŞ HUKUKUNDA ARABULUCULUK

ÇATALCA İŞ HUKUKUNDA ARABULUCULUK

Çatalca Avukat Bengü Kökten, iş hukuku, işçilik alacakları, işçi ve işveren arasındaki uyuşmazlıklar ve iş hukukunda arabuluculuk süreçlerinde hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmeti sunmaktadır.

6325 sayılı kanunda hüküm altına alındığı üzere tarafların üzerinde serbestçe tasarruf edebilecekleri uyuşmazlıklar için arabuluculuk müessesesi söz konusudur.

Kamu düzenine ilişkin ve tarafların serbestçe üzerinde tasarruf edemeyecekleri uyuşmazlıklar ise arabuluculuğa tabi değildir.

İŞÇİLİK ALACAKLARI İÇİN ARABULUCULUĞA BAŞVURMA

ÇATALCA'DA İŞÇİ ARABULUCUYA NASIL BAŞVURUR?

İş Mahkemeleri Kanunu 3/2 gereğince davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır.

Bu yöndeki belgeye hakimin UYAP'tan erişebilir olması davacı işçinin işçilik alacağını talep ederken belgeyi ekleme yükümlülüğünü ortadan kaldırmamaktadır. Aksi halde dava usulden reddedilecektir. Esastan reddi söz konusu olmadığı için işçi tekrar arabuluculuk dava şartını yerine getirip dava açabilecek ise de zamanaşımı riski en azından hiç değilse zaman kaybı ile karşı karşıya olacaktır.

Çatalca iş hukuku avukatı desteğiyle işçilik alacakları ve arabuluculuk sürecinin doğru şekilde değerlendirilmesi, olası hak kayıplarının önlenmesi açısından önemlidir.

İŞÇİLİK ALACAKLARINDA İŞÇİ ARABULUCUYA NASIL BAŞVURUR?

İşçi hakları için arabulucuya başvururken karşı tarafın, karşı taraf birden fazla ise bunlardan birinin yerleşim yerindeki arabuluculuk bürosuna, arabuluculuk bürosu olmayan yerlerde ise yazı işleri müdürlüğüne başvuracaktır.

İşçi hangi işçilik haklarını ve ne miktarda talep ediyorsa kalem kalem belirtmek suretiyle bu başvuruyu yapacaktır.

Özellikle 2.8.2028 tarihinden sonra arabuluculuk bürolarındaki başvuru formları işçilerin hangi alacaklarının ne miktarda istendiğinin açıkça ortaya konmasına elverişli hale getirilmiş ve memurların da gerekli uyarıları yapması sağlanmıştır.

Ayrıca her nasılsa arabuluculuk başvurusunda bu haklar kalem kalem ve açıkça belirtilmemiş olsa bile kanun ve içtihat gereği arabulucunun bu ayrıntıları tek tek tutanağa geçirmek ve anlaşılan ve anlaşılamayan hususları somutlaştırmak, tarafları aydınlatmak gibi yükümlülükleri vardır.

Zira son tutanakta yer almayan bir alacak kaleminin davada ileri sürülmesi usulen mümkün değildir.

Bu nedenle Çatalca işçi avukatı tarafından işçilik alacaklarının arabuluculuk başvurusundan önce değerlendirilmesi önemlidir.

İŞÇİLİK ALACAKLARINDA ARABULUCULUK GÖRÜŞMELERİNDE DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER

İşçilik alacaklarında işçilerin arabuluculuk görüşmelerinde dikkat etmesi gereken hususlar;

Brüt ve net ayrımına önem verilmesi, tutanağın dikkatlice okunması, alacak kalemlerinin somut ve net olarak ortaya konulması öncelikle önemli ve elzemdir.

Duygusal tepkilerden kaçınmak, iyi ve etkili iletişim ve esneklik çözüm odaklı olmak zaten tüm taraflar ve hatta arabulucunun kendisi için bile anlaşma zemini açısından gerekli hususlardır.

Arabulucuya iletilen başvurucu iletişim bilgileri eğer işçi avukatsız başvurmuş ise işçinin kendisine ait olacağından doğrudan arabulucu ve karşı tarafla işçinin kendisi iletişime geçecek ve çoğu zaman da bu durum hak kayıplarına yol açacaktır.

Karşı taraf işveren olduğundan ve çoğu zaman da vekil ile kendisini temsil edeceğinden burada "silahların eşitliği" durumu söz konusu olmayacak ve işçiye anlaşma sağlansa bile daha azına razı olması dayatılabilecektir.

Bu nedenle Çatalca arabuluculuk avukatı desteği, işçilik alacaklarına ilişkin müzakere sürecinde önem taşıyabilir.

İŞÇİ VE/VEYA VEKİLİ GÖRÜŞMELERİN YÜZ YÜZE YAPILMASI KONUSUNDA ISRARCI OLMALIDIR

İşçi ve/veya vekili görüşmelerin yüz yüze yapılması konusunda ısrarcı olmalıdır.

Sürecin mahkeme yolu ile seyrinde işverenin olası kayıpları işverene net olarak iletilmeli ve alacak kalemlerine ilişkin pazarlık da dahil geniş zamanlı müzakere süreçleri oluşturulmalıdır.

İşçi ve/veya avukatının tüm delillerle birlikte olmasa da bir kısım alacak haklarına dayanak bilgi ve belgeleri de sözlü olarak karşı tarafa iletmeleri karşı tarafın olası bir mahkeme sürecinde hak kaybı yaşayacağının somutlaştırılması bakımından çok önemlidir.

Bu nedenle alacak kalemleri ve yasal dayanaklarını ortaya koyan bir işçi tarafın bu müzakerelerde hakkının tamamını ya da tamamına yakınını alması oldukça olasıdır.

ARABULUCULUK GÖRÜŞMELERİNE MAZERETSİZ OLARAK KATILMAMAK

Arabuluculuk görüşmelerine mazeretsiz olarak katılmamakla ilgili de önemli bir yaptırım öngörülmüştür.

Mazeretsiz olarak arabuluculuk toplantılarına katılmayan taraf dava sürecinde haklı çıksa bile yargılama giderlerinden sorumlu tutulacaktır.

Maddi olarak işverene göre daha elverişsiz koşullarda olan işçi için bu husus önemli bir yaptırımdır.

ARABULUCULUK GÖRÜŞMELERİNİN SEYRİ VE SÜRECİ

Yukarıda değinildiği gibi arabulucu tarafları bir araya getirip uyuşmazlık konusu hususları aktarması ile süreç başlayacaktır.

Her iki tarafa da eşit mesafede olan ve söz hakkı tanıyan arabulucunun kendisine taleplerini sorması ile işçi /veya vekili taleplerini ve haklı sebeplerini çok ayrıntıya girmeden tane tane ve somut şekilde kalem kalem karşı tarafa iletecek ve esnek, sakin ancak kararlı bir dil kullanarak aksi yönde bir gidişatta olduğunda ise karşı tarafın aleyhine işleyecek süreçten de kısaca ve hukuki dayanakları ile bahsedecektir.

Neticede arabuluculuk faaliyeti üç hafta içinde sonlandırılacak en fazla bir hafta olmak üzere ek süre verilerek dosya anlaşma ya da anlaşmazlık ile kapatılacaktır.

Çatalca iş hukuku avukatı desteği ile işçilik alacaklarına ilişkin arabuluculuk görüşmelerinin hukuki açıdan değerlendirilmesi önemlidir.

ARABULUCULUK GÖRÜŞMESİNİN ANLAŞMA İLE SONUÇLANMASI HALİNDE İŞÇİLİK ALACAKLARI

İşçi ile işveren arasındaki arabuluculuk tutanağı anlaşma olarak sonuçlandığında adi yazılı ya da noterde düzenlenebilir.

Arabulucunun tarafları aydınlatma görevi yasa gereği söz konusu olsa da bu tutanağın nasıl "icra edilebilir" olduğu ve hakların nasıl tahsil edileceği konusunda işçi tarafın da bilgisi olmalı ya da vekili ile takip sürecine girmelidir.

Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu gereği; dava açılmadan evvel arabuluculuğa başvurulmuşsa anlaşmanın icra edilebilirliğine ilişkin şerh verilmesi arabulucunun görev yaptığı yer Sulh Hukuk Mahkemesinden istenebilir.

Mahkemece icra edilebilirlik şerhi verilmesi yönündeki talepler değerlendirilirken uyuşmazlığın arabuluculuğa elverişli olup olmadığı ve anlaşmanın içeriğinin cebri icraya uygun olup olmadığı değerlendirilmektedir.

Bu noktada cebri icraya elverişli olup olmama kavramı karşımıza çıkmaktadır.

Anlaşmanın cebri icraya elverişli olması ile kast edilen konusunun bir para borcu ödenmesi, bir malın teslimi, bir fiilin yapılması ya da yapılmaması gibi belli bir edimin ifasına yönelik olmasıdır.

Yani anlaşmanın mahkeme ilamı olarak kabul edilip ilamlı icra gibi hukuk dünyasında somut bir karşılığının olması kayıtsız şartsız olarak bir edimin ifasının düzenlenmiş olmasına bağlıdır.

İŞÇİLİK ALACAKLARININ TAHSİLİ

Aslında icra edilebilirlik şerhi alınmadan da bu belgenin ilam hükmünde olduğu kabul edilmektedir.

Anlaşma tutanağı mahkeme ilamı niteliğinde olup yine icra edilebilirlik şerhi alındıktan sonra gerekmesi halinde, karşı taraf edimini yerine getirmediğinde, işçinin ilamlı icra yoluyla alacağını icra dairesinde talep edebileceği kuşkusuzdur.

Bu noktada Çatalca işçilik alacakları avukatı tarafından anlaşma tutanağının ve tahsil sürecinin değerlendirilmesi önemlidir.

ARABULUCULUK SÜRECİNDE İŞÇİNİN İŞSİZLİK SİGORTASINDAN YARARLANMA OLANAĞI

Yasa gereği iş sözleşmesi işçinin kusuru ile sona ermediyse işçi işsizlik sigortasından hak kazanabilecektir.

İşçinin işten çıkış kodu bu anlamda çok önemlidir. 

ARABULUCULUK GÖRÜŞMELERİNDE İŞÇİNİN İŞTEN ÇIKIŞ KODU

Arabuluculuk görüşmelerinde işçinin işten çıkış kodu ne yazık ki anlaşma konusu yapılamamaktadır.

Bununla ilgili ayrı bir yargı süreci söz konusu olacaktır.

İŞÇİ ALACAKLARINDA ARABULUCULUK TUTANAĞININ GEÇERSİZLİĞİ VE İPTALİ

1- ANLAŞMA BELGELERİNİN GEÇERSİZLİĞİ

Türk Borçlar Kanunu 27. maddesi burada da devreye girmektedir. Buna göre; "Kanuna, ahlaka, emredici hükümlere, kamu düzenine, kişilik haklarına aykırı veya konusu imkansız sözleşmeler kesin olarak hükümsüzdür."

Ancak iş hukukunda bu süreç işçi lehine genişletilmiştir.

İBRANIN GEÇERLİ OLMASI; alacak kalemleri ve miktarının tek tek ve yazılı belirtilmesi, iş sözleşmesinin bitiminden en az bir ay sonra imzalanması ve bahsi geçen tutarın bankadan işçinin hesabına havale edilmiş olması gibi koşullar aranmaktadır.

Bu nedenle Çatalca işçi avukatı tarafından anlaşma belgesinin ve işçilik alacaklarının hukuki açıdan incelenmesi önemlidir.

2- ANLAŞMA BELGELERİNİN İPTAL EDİLEBİLİRLİĞİ

Anlaşma metinlerinin genel olarak iptalini öngören borçlar hukuku maddelerinin burada da konunun özel hukuk kapsamındaki bir anlaşma olması sebebiyle dikkate alınacağı kuşkusuzdur.

Taraflardan biri yanılma, aldatma veya korkutma gibi hallerle sözleşme imzalamış ise sözleşme yapan taraf yanılma veya aldatmayı öğrendikten ya da korkutmanın sona ermesinden itibaren bir yıl içerisinde sözleşmenin iptali yoluna başvurabilir.

İrade bozukluğu hallerinin dışında aşırı yararlanma (gabin) akla gelebilir.

Türk Borçlar Kanunu 28. maddesinden de anlaşılacağı üzere; "edimler arasında aşırı bir orantısızlık varsa ve bu orantısızlık zarar görenin zor durumu, tecrübesizliği veya deneyimsizliği gibi hallerinden meydana geliyorsa zarar gördüğünü iddia eden taraf bu zararı öğrendikten bir yıl içerisinde anlaşmanın iptali yoluna gidebilir."

Pratikte pek uygulama alanı bulmamış ise de teorik olarak vekil ile temsil edilmeyen tarafın bu durum ile karşı karşıya kalması mümkündür.

ÇATALCA İŞ HUKUKU AVUKATI BENGÜ KÖKTEN

Hak kayıplarının oluşmaması ve maksimum haklardan yararlanma bakımından uzman bir avukat ile sürecin yönetilmesi oldukça önemlidir.

Çatalca Avukat Bengü Kökten, iş hukuku, işçilik alacakları, işçi ve işveren uyuşmazlıkları ve iş hukukunda arabuluculuk süreçlerinde hukuki danışmanlık ve avukatlık hizmeti sunmaktadır.

Çatalca'da işçilik alacakları, işten ayrılma, işten çıkış kodu, işçi ve işveren arasındaki uyuşmazlıklar veya arabuluculuk sürecine ilişkin hukuki bir sorun yaşıyorsanız, somut olayınızın Çatalca iş hukuku avukatı tarafından değerlendirilmesi önemlidir.